فقط یکی از ۳ طرح بنزینی دولت تصویب میشود؛ از سهمیه ۳۰ لیتری تا بنزین آزاد
بر اساس اظهارات رئیس سازمان بهینهسازی، دولت در حال بررسی سه طرح جدید برای مدیریت مصرف و توزیع بنزین در کشور است و قرار است طی ۱۰ تا ۱۵ روز آینده درباره اجرای یکی از این گزینهها تصمیم نهایی بگیرد. به گفته او، هر طرحی که تصویب شود، پیش از اجرا به مردم اطلاعرسانی خواهد شد.
این مقام مسئول همچنین اعلام کرده است که در برخی سناریوها، قیمت بنزین در استانهای مختلف میتواند با یکدیگر متفاوت باشد؛ موضوعی که در صورت اجرا میتواند شیوه توزیع و مصرف سوخت را در کشور تغییر دهد.
طرح اول: قیمت ثابت میماند، اما توزیع بنزین محدود میشود
در نخستین سناریو، قیمت بنزین تغییر نمیکند، اما بنزین فقط تا سقف تولید روزانه، یعنی حدود ۱۲۱ میلیون لیتر، در جایگاهها توزیع خواهد شد. در این روش، اگر بنزین توزیعی پیش از پایان روز به اتمام برسد، نازلهای پمپبنزین خاموش میشوند و عرضه سوخت تا روز بعد ادامه نخواهد داشت.
این مدل به معنای کنترل مصرف از طریق محدود کردن عرضه روزانه است و میتواند در زمانهای اوج مصرف، بر وضعیت جایگاهها و دسترسی مردم به سوخت اثر بگذارد.
طرح دوم: تقسیم بنزین تولیدی بین خودروها و خرید مازاد با نرخ آزاد
در روش دوم، کل بنزین تولیدی روزانه کشور بین خودروهای موجود توزیع میشود و هر خودرو سهم مشخصی دریافت میکند. در این سناریو، افرادی که بیشتر از سهمیه تعیینشده نیاز داشته باشند، باید بنزین مازاد را با نرخ آزاد خریداری کنند.
رئیس سازمان بهینهسازی گفته است این روش تا حدودی مشابه همان مدلی است که پیشتر قرار بود در کرمان به صورت آزمایشی اجرا شود. در این طرح، محور اصلی تخصیص، خودرو است و مصرف بیش از سهمیه با نرخ متفاوت محاسبه میشود.
طرح سوم: اختصاص سهمیه بنزین به افراد به جای خودروها
در سومین سناریو، سهمیه بنزین به جای خودروها، به افراد تعلق میگیرد؛ یعنی چه فرد خودرو داشته باشد و چه نداشته باشد، از سهمیه مشخصی برخوردار میشود.
بر اساس توضیحات ارائه شده، در این مدل حدود ۳۰ لیتر در ماه به هر فرد اختصاص مییابد و امکان انتقال، خرید و فروش سهمیه نیز وجود خواهد داشت. این طرح یکی از متفاوتترین سناریوهای مطرحشده است، زیرا مبنای تخصیص را از خودرو به کد ملی افراد تغییر میدهد.
سهمیه جداگانه برای حملونقل عمومی و تاکسیها
طبق اعلام رئیس سازمان بهینهسازی، روزانه حدود ۳۰ میلیون لیتر بنزین نیز برای حملونقل عمومی، تاکسیهای آنلاین و غیرآنلاین در نظر گرفته میشود تا اجرای هر یک از طرحها باعث افزایش مستقیم هزینه این بخشها نشود.
این بخش از برنامه، با هدف جلوگیری از اثرگذاری فوری بر هزینه حملونقل عمومی و خدمات جابهجایی شهری طراحی شده است.
تصمیم نهایی دولت چه زمانی اعلام میشود؟
به گفته رئیس سازمان بهینهسازی، دولت طی ۱۰ تا ۱۵ روز آینده درباره اجرای یکی از این سه طرح تصمیم نهایی خواهد گرفت. او تأکید کرده است که مردم غافلگیر نخواهند شد و هر طرحی که برای اجرا انتخاب شود، پیش از آغاز رسمی به اطلاع عموم میرسد.
امکان تفاوت قیمت بنزین در استانها
یکی از مهمترین بخشهای این اظهارات، اشاره به این موضوع است که قیمت بنزین در استانها میتواند متفاوت باشد. اگر این سناریو در تصمیم نهایی دولت باقی بماند، احتمال میرود نظام قیمتگذاری سوخت در کشور وارد مرحلهای تازه شود.
جمعبندی
در حال حاضر، دولت سه مسیر اصلی را برای آینده بنزین بررسی میکند:
- توزیع محدود روزانه بدون تغییر قیمت
- سهمیهبندی بر اساس خودرو و خرید مازاد با نرخ آزاد
- اختصاص سهمیه به هر فرد با امکان خرید و فروش
با توجه به اهمیت این تصمیم برای خانوارها، رانندگان و بخش حملونقل، انتظار میرود جزئیات نهایی یکی از مهمترین سیاستهای سوختی کشور در روزهای آینده مشخص شود.
