پردهبرداری از سیاست جدید سوختی دولت؛ نرخ سوم بنزین ۱۰ هزار تومانی شدنی است؟
روزها و هفتههای اخیر مملو از شایعات ضدونقیض درباره آینده قیمت سوخت در ایران بود که نگرانیهای زیادی را برای افکار عمومی ایجاد کرد. سرانجام رئیسجمهور با شکستن سکوت خبری، نقشه راه دولت برای ساماندهی بهای بنزین را ترسیم کرد. مسعود پزشکیان با رد گزارشهای مبنی بر افزایشهای ناگهانی و شوکهکننده، استراتژی دقیق دولت را بر محور اصلاح «نرخ سوم بنزین» متمرکز دانست.
سقف قیمتی بنزین؛ چرا ۱۰ هزار تومان؟
بر اساس شفافسازی رئیسجمهور، سیاست کلی دولت دوری از قیمتهای نجومی و عجیب و غریب است. طبق برنامهریزیهای اعلام شده، قرار است نرخ سوم سوخت که پیش از این ۵ هزار تومان بود، با طی مراحل قانونی و هماهنگیهای لازم بیندستگاهی، به سقف ۱۰ هزار تومان تغییر یابد. نکته کلیدی در این اظهارات، «خط قرمز» دولت است؛ رئیسجمهور تأکید کرده است که قیمت در جایگاه سوم، به هیچوجه از مرز ۱۰ هزار تومان عبور نخواهد کرد.
چرا این تغییر، تورمزا نیست؟
نگرانی اصلی مردم، تأثیر این افزایش قیمت بر هزینههای جاری زندگی است. تحلیلگران معتقدند مدل سهنرخی بنزین که دولت دنبال میکند، با هوشمندی طراحی شده تا فشار اقتصادی را از روی دوش اقشار آسیبپذیر بردارد:
- ثبات سهمیههای پایه: سهمیه اول و دوم بنزین (نرخهای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی) تغییری نخواهند داشت. این یعنی بنزین مصرفیِ روزمره اکثر خانوارها ثابت میماند.
- اصلاح الگوی مصرفکنندگان پرمصرف: نرخ سوم عمدتاً برای کارتهای آزاد جایگاهها و مصارف مازادِ الگوی مصرف تعریف شده است. هدف دولت اصلاح رفتارِ کسانی است که بیش از حدِ استاندارد سوخت مصرف میکنند.
- هماهنگی حاکمیتی: برخلاف تصور عموم که این طرح را یک تصمیم ناگهانی میدانند، دولت تأکید دارد که این اقدام بخشی از یک پازل بزرگتر برای بهینهسازی توزیع انرژی است و پس از هماهنگی با تمام ارگانهای ذیربط اجرا میشود.
جمعبندی؛ چشمانداز پیش رو
اعلام سقف ۱۰ هزار تومانی برای نرخ سوم، گام اول دولت برای مدیریت ناترازیهای انرژی در کشور است. این تصمیم با هدف کاهش انتظارات تورمی و شفافسازی سیاستگذاریهای سوختی اتخاذ شده است. به نظر میرسد دولت قصد دارد با کمترین آسیب به بدنه اصلی جامعه، مدیریت مصرف را از بخشهای پرمصرف آغاز کند. اجرای نهایی این طرح، منوط به ابلاغ سازوکارهای اجرایی و تکمیل هماهنگیهای میاندستگاهی در روزهای آتی خواهد بود.
